veiligheid-en-contra-indicaties-bij-lichaams-gua-sha

Gua Sha is een fysieke behandeltechniek waarbij met een afgeronde tool herhaald over de huid wordt gestreken. Bij lichaams-Gua-Sha kan bewust een huidreactie ontstaan die sha wordt genoemd. Deze rode, donkerrode of paarse puntjes en vlekjes bestaan lichamelijk gezien uit tijdelijke oppervlakkige bloeduitstortingen, zoals petechiën en ecchymosen.

Een Gua-Sha-tool hoeft de huid niet te beschadigen om toch een sterke reactie in het onderliggende weefsel te veroorzaken. Veilig werken vraagt daarom meer dan een gladde steen en voldoende massageolie. De behandelaar moet rekening houden met de gezondheid, medicatie, huidconditie, anatomie, druk, behandelduur en het herstelvermogen van de cliënt.

Bij twijfel over een medische aandoening, medicatie of onverklaarde huidreactie is uitstel en overleg verstandiger dan experimenteren.

Is Gua Sha veilig?

Gua Sha kan doorgaans veilig worden toegepast wanneer:

de huid intact en gezond is;
er vooraf een passende intake plaatsvindt;
de behandelaar relevante contra-indicaties herkent;
druk en behandelduur worden aangepast aan de persoon;
een gladde, onbeschadigde tool wordt gebruikt;
hygiënisch wordt gewerkt;
de cliënt tijdens de behandeling feedback kan geven;
het behandelde gebied voldoende tijd krijgt om te herstellen.

Roodheid en sha kunnen bij een intensieve behandeling een verwachte reactie zijn. Dat betekent niet dat iedere verkleuring automatisch normaal is. Blaren, kapotte huid, forse zwelling, hevige pijn en neurologische klachten horen niet bij een zorgvuldig uitgevoerde standaardbehandeling.

Veiligheidsprotocollen voor Gua Sha waarschuwen bovendien dat bij krachtig schrapen soms bloed of ander potentieel besmettelijk lichaamsmateriaal door een ogenschijnlijk intact huidoppervlak kan komen. Daarom zijn goede reiniging, desinfectie en infectiepreventie essentieel.

Niet iedere contra-indicatie is hetzelfde

Bij Gua Sha contra-indicaties is het belangrijk onderscheid te maken tussen verschillende situaties:

Situatie	Wat betekent dit?
Niet behandelen	De behandeling wordt volledig uitgesteld
Lokale contra-indicatie	Alleen het betreffende lichaamsgebied wordt vermeden
Relatieve contra-indicatie	Behandeling is mogelijk alleen na overleg en met aanpassingen
Alarmsignaal	Geen Gua Sha toepassen; medische beoordeling is nodig
Voorzorgsmaatregel	Behandeling kan mogelijk doorgaan met minder druk, kortere duur of een andere positie

Een aandoening zoals kanker, diabetes of zwangerschap is dus niet altijd automatisch een absoluut verbod voor iedere vorm van aanraking. Intensieve Gua Sha waarbij petechiën worden opgewekt, vraagt echter meer voorzichtigheid dan een zachte ontspanningsmassage.

Wanneer mag je een lichaamszone niet behandelen?

Behandel niet rechtstreeks over een lichaamsgebied met een van de volgende kenmerken.

Open of beschadigde huid

Gebruik geen Gua Sha op:

open wonden;
schaafwonden;
snijwonden;
brandwonden;
blaren;
nattend eczeem;
actieve bloedingen;
recente hechtingen;
zonverbranding;
een huid die door een behandeling is opengegaan.

Gua Sha over beschadigde huid vergroot het risico op pijn, verdere weefselschade, besmetting en infectie.

Actieve huidinfectie of besmettelijke huidaandoening

Behandel niet over een vermoedelijke:

bacteriële huidinfectie;
schimmelinfectie;
actieve herpesinfectie;
krentenbaard;
gordelroos;
geïnfecteerde wond;
onverklaarde nattende of uitbreidende uitslag.

Bij een mogelijk besmettelijke huidaandoening moet niet alleen de plek worden vermeden. Afhankelijk van de aandoening kan het nodig zijn de hele afspraak uit te stellen om besmetting van handen, linnengoed, behandelbank en tools te voorkomen.

Acute blauwe plek of hematoom

Schraap niet over een verse blauwe plek of een bestaand hematoom. De bloedvaatjes zijn daar al beschadigd. Extra druk kan de bloeding en gevoeligheid vergroten.

Ook onverklaarde, grote of regelmatig terugkerende bloeduitstortingen zijn een reden om eerst medische beoordeling te adviseren.

Acuut letsel

Behandel niet over een vermoedelijke:

botbreuk;
spierscheur;
peesscheur;
ontwrichting;
ernstig verstuikt gewricht;
recent trauma;
acute bloeding in het weefsel.

Pijn na een val, botsing of plotselinge beweging moet eerst goed worden beoordeeld. Een Gua-Sha-behandeling mag een noodzakelijke medische diagnose niet vertragen.

Rood, warm en gezwollen gebied

Een plaatselijk rood, warm, pijnlijk en gezwollen gebied kan onder andere passen bij een infectie, vaatontsteking of trombose. Behandel dit niet met Gua Sha.

Bij een diepveneuze trombose, meestal aangeduid als DVT, kunnen zwelling, pijn, warmte en verkleuring van vooral één been optreden. Benauwdheid, pijn op de borst of het ophoesten van bloed kunnen wijzen op een longembolie en vereisen onmiddellijk medische hulp.

Onverklaarde huidverandering

Schraap niet over:

een veranderende moedervlek;
een niet-genezend wondje;
een onbekende knobbel;
een onverklaarde verdikking;
spontane puntbloedingen;
een huidafwijking waarvan de oorzaak niet bekend is.

Laat een verdachte huidverandering eerst beoordelen door een arts.

Spataderen en Gua Sha

Werk niet krachtig en niet rechtstreeks over duidelijke spataderen. De vaatwand kan kwetsbaar zijn en bij oppervlakkige vaatontsteking kan extra mechanische belasting onverstandig zijn.

Rondom spataderen kan soms voorzichtig worden gewerkt, maar alleen wanneer:

er geen roodheid, warmte of acute pijn aanwezig is;
er geen vermoeden van trombose of aderontsteking bestaat;
de huid gezond is;
de behandelaar voldoende kennis heeft van veneuze problematiek;
geen sterke druk wordt gebruikt.

Een harde, pijnlijke, warme of rode ader is geen gebied om zelf te behandelen. Laat dit medisch beoordelen.

Gua Sha en bloedverdunners

Antistollingsmedicatie is niet in iedere situatie een absoluut verbod voor iedere zachte behandeling. Het is wel een belangrijke relatieve contra-indicatie voor intensieve Gua Sha.

Voorbeelden van relevante medicatie zijn:

warfarine;
acenocoumarol;
fenprocoumon;
apixaban;
rivaroxaban;
dabigatran;
edoxaban;
heparine;
bloedplaatjesremmers zoals clopidogrel;
acetylsalicylzuur wanneer dit als antistolling wordt gebruikt.

Deze middelen beïnvloeden de bloedstolling en kunnen de kans op forse of langdurige bloeduitstortingen vergroten. Ernstige of terugkerende bloedingen en ongewoon sterke blauwe plekken zijn bekende alarmsignalen bij antistollingsgebruik.

Bij gebruik van antistolling geldt daarom:

vraag welk middel en welke dosering iemand gebruikt;
vraag naar snel ontstane of spontane blauwe plekken;
wek niet bewust sterke sha op zonder passende afstemming;
kies zo nodig voor een veel zachtere techniek;
werk niet over bestaande bloeduitstortingen;
overleg bij twijfel met arts, apotheker of antistollingsdienst.

Een massagetherapeut mag een cliënt nooit adviseren om voorgeschreven medicatie over te slaan, te verlagen of tijdelijk te stoppen. Alleen de voorschrijvend arts mag de medicatie aanpassen.

Stollingsstoornissen en lage bloedplaatjes

Bij een bekende stollingsstoornis, trombocytopenie of andere hematologische aandoening is medische toestemming nodig voordat een techniek wordt toegepast die bewust petechiën kan veroorzaken.

Stel de behandeling uit bij:

spontane bloedingen;
veel onverklaarde blauwe plekken;
puntbloedingen zonder duidelijke oorzaak;
bloedend tandvlees in combinatie met andere bloedingen;
een recent sterk verlaagd aantal bloedplaatjes;
een nog niet onderzochte stollingsafwijking.

Een zachte aanraking is niet hetzelfde als intensieve Gua Sha. Toestemming voor massage betekent daarom niet automatisch dat het veilig is om sha op te wekken.

Zwangerschap en Gua Sha

Zwangerschap is geen automatisch verbod voor iedere massage of iedere zachte Gua-Sha-beweging. Gewone zwangerschapsmassage kan bij een gezonde zwangerschap vaak worden toegepast, waarbij een comfortabele zijligging doorgaans de voorkeur heeft.

Voor intensieve lichaams-Gua-Sha is meer terughoudendheid nodig. Houd rekening met:

de duur en het verloop van de zwangerschap;
een verhoogd risico op trombose;
veranderde gevoeligheid en doorbloeding;
eventuele bloeddrukproblemen;
buikpijn, bloedverlies of harde buiken;
medische complicaties;
het comfort en de positionering van de cliënt.

Tijdens de zwangerschap wordt niet intensief op de buik gewerkt. Ook de onderrug, het heiligbeen en traditioneel gevoelige acupressuurzones worden alleen behandeld door iemand met relevante scholing in zwangerschapsmassage en na passende afstemming.

Binnen de TCM bestaan punten die tijdens de zwangerschap traditioneel voorzichtig of niet sterk worden gestimuleerd. Het is niet goed aangetoond dat lichte druk op zo’n punt automatisch weeën veroorzaakt, maar dat is geen reden om zonder kennis intensief te behandelen.

Stel de behandeling uit en adviseer contact met verloskundige of arts bij:

vaginaal bloedverlies;
vruchtwaterverlies;
plotselinge zwelling;
ernstige hoofdpijn;
visusklachten;
pijn in de bovenbuik;
benauwdheid;
pijn of zwelling in één been;
harde buiken of weeën die onderzocht moeten worden;
een zwangerschap waarvoor medische beperkingen gelden.

Kanker en behandeling tegen kanker

Kanker is niet automatisch een absoluut verbod voor alle vormen van massage. De veiligheid hangt af van de aandoening, behandeling, bloedwaarden, conditie en behandelde zone. Een recente analyse van massage bij mensen met kanker vond in de onderzochte studies geen duidelijk hoger totaalrisico op bijwerkingen dan bij gebruikelijke zorg, maar de onderzoeken verschilden sterk en niet alle studies rapporteerden bijwerkingen volledig. Dit kan daarom niet rechtstreeks worden vertaald naar intensieve Gua Sha.

Overleg met het behandelend oncologisch team en werk bij voorkeur alleen met relevante oncologische scholing wanneer sprake is van:

chemotherapie;
radiotherapie;
immunotherapie;
lage bloedplaatjes;
een verhoogd infectierisico;
botmetastasen;
lymfoedeem;
verwijderde of beschadigde lymfeklieren;
een infuuspoort, stoma of katheter;
recente operatie;
bestraling van het te behandelen gebied.

Werk niet rechtstreeks over:

een tumor of onbekende zwelling;
een infuuspoort;
een recent operatiegebied;
beschadigde of bestraalde huid;
kwetsbaar bot bij bekende botmetastasen;
een gebied met actieve infectie;
een zone met onverklaarde zwelling.

Na verwijdering of beschadiging van lymfeklieren kan de afvoer van lymfevocht veranderen en kan lymfoedeem ontstaan. Intensief schrapen is dan niet hetzelfde als manuele lymfedrainage en mag niet als vervanging daarvan worden gebruikt.

Diabetes en verminderde sensibiliteit

Diabetes is niet altijd een absolute contra-indicatie, maar vraagt extra aandacht. Vooral bij neuropathie, vaatproblemen of een vertraagde wondgenezing kan iemand druk, warmte of huidbeschadiging minder goed waarnemen.

Werk niet intensief wanneer sprake is van:

verminderd gevoel;
diabetische neuropathie;
wondjes of ulcera;
slechte wondgenezing;
ernstige vaatproblematiek;
actieve huidinfectie;
een sterk ontregelde gezondheidstoestand.

Laat de cliënt niet uitsluitend bepalen of de druk goed voelt wanneer de sensibiliteit verminderd is. De huid moet tijdens en na de behandeling zorgvuldig worden gecontroleerd.

Osteoporose en kwetsbare botten

Bij ernstige osteoporose of een verhoogd fractuurrisico wordt geen zware druk toegepast. Wees bijzonder voorzichtig rond:

wervelkolom;
ribben;
heupen;
polsen;
schouders;
andere uitstekende botdelen.

Bij bekende botmetastasen, recente breuken of onverklaarde botpijn is medische afstemming nodig. Gua Sha wordt niet gebruikt om door hevige of onverklaarde botpijn heen te behandelen.

Medicatie en middelen die de huidreactie kunnen veranderen

Niet alleen bloedverdunners zijn relevant. Vraag ook naar middelen die invloed kunnen hebben op huid, gevoel, bloedvaten of herstel, zoals:

langdurig gebruik van corticosteroïden;
medicatie die de afweer onderdrukt;
sommige oncologische behandelingen;
middelen die duizeligheid of lage bloeddruk veroorzaken;
pijnstillers die waarschuwingssignalen kunnen maskeren;
lokale verdovende crèmes;
huidverdunnende medicatie.

De behandelaar hoeft niet zelfstandig te bepalen hoe een geneesmiddel precies werkt. Het doel van de medicatievraag is herkennen wanneer overleg of aanpassing nodig is.

Recente operatie, littekens en medische hulpmiddelen

Werk niet rechtstreeks over een verse operatiewond of een litteken dat nog rood, pijnlijk, gezwollen, open of onvoldoende genezen is.

Bij een ouder, volledig gesloten litteken kan behandeling soms mogelijk zijn, maar pas nadat duidelijk is dat het weefsel voldoende hersteld is. Rond operaties waarbij lymfeklieren, pezen, bloedvaten of implantaten betrokken zijn, kan aanvullende toestemming nodig zijn.

Werk niet met sterke druk over:

infuuspoorten;
katheters;
drains;
stoma’s;
recent geplaatste implantaten;
medische sensoren;
een plaatselijke zwelling na een operatie.

Bestraalde huid

Huid die tijdens radiotherapie wordt of recent werd bestraald, kan kwetsbaar, droog, rood, pijnlijk of ontstoken zijn. Op zo’n gebied wordt geen intensieve Gua Sha toegepast.

Ook nadat de zichtbare roodheid is verdwenen, kunnen huid en onderliggend weefsel veranderd zijn. Overleg daarom met het behandelend team voordat een bestraald gebied wordt behandeld.

Koorts, infectie en acuut ziek zijn

Binnen traditionele Oost-Aziatische behandelwijzen werd Gua Sha historisch ook toegepast bij klachten die werden geïnterpreteerd als Wind-Koude, Wind-Hitte of een aanval van een externe ziekteverwekker. Dat traditionele gebruik betekent niet dat iedere koorts of infectie geschikt is voor zelfbehandeling.

Koorts kan onder andere wijzen op een infectie die medische beoordeling of rust nodig heeft. Stel een intensieve behandeling uit bij:

hoge of onverklaarde koorts;
ernstig ziek voelen;
uitdroging;
benauwdheid;
sufheid of verwardheid;
nekstijfheid;
heftige hoofdpijn;
een snel verslechterende toestand;
een besmettelijke aandoening.

Een TCM-patroonherkenning vervangt geen medische triage.

Hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten

Een stabiele, goed behandelde hoge bloeddruk is niet automatisch een absoluut verbod. Bij ernstig verhoogde of ontregelde bloeddruk, duizeligheid, pijn op de borst, benauwdheid of hartkloppingen wordt de behandeling uitgesteld.

Bij ernstige hart- en vaatziekten is overleg verstandig voordat een intensieve behandeling wordt toegepast. Verander rustig van lichaamshouding, omdat sommige cliënten na lang liggen duizelig kunnen worden.

Kwetsbare anatomische gebieden

Niet ieder lichaamsgebied verdraagt dezelfde druk. Gebruik geen zware of ongeoefende druk op of rond:

ogen en oogleden;
slijmvliezen;
voor- en zijkant van de hals;
de luchtpijp;
geslachtsdelen;
oksels;
liezen;
knieholtes;
sterk uitstekende botpunten;
oppervlakkig gelegen zenuwen;
een kloppend bloedvat;
de nierstreek en buik zonder voldoende anatomische kennis.

De hals

De voor- en zijkant van de hals bevatten belangrijke bloedvaten, zenuwen, lymfestructuren, schildklierweefsel en de luchtpijp. Hier wordt nooit zwaar of langdurig geschraapt. Een krachtige behandeling van de halsslagaderregio is niet geschikt voor zelfbehandeling.

Oksels, liezen en knieholtes

In deze gebieden liggen bloedvaten, zenuwen en lymfestructuren relatief oppervlakkig. Werk er niet diep en wek er niet doelbewust sterke sha op.

Botpunten en gewrichten

Een Gua-Sha-rand hoort niet hard over onbeschermde botpunten te worden getrokken. Rond gewrichten wordt de vorm van de tool aangepast aan de anatomie. Scherpe pijn op het bot is een stopsignaal.

De buik

De buik wordt alleen behandeld met voldoende kennis van anatomie, gezondheid en contra-indicaties. Werk niet bij acute buikpijn, een onbekende zwelling, recente buikoperatie, zwangerschap of klachten die nog medisch onderzocht moeten worden.

Gua Sha bij ouderen, kinderen en kwetsbare cliënten

Bij oudere mensen kan de huid dunner zijn en kunnen haarvaatjes gemakkelijker beschadigen. Ook medicijngebruik en osteoporose komen vaker voor. Begin daarom met minder druk, minder herhalingen en een kleinere behandelzone.

Bij kinderen wordt niet zonder specifieke kennis een volwassen, intensieve lichaamsbehandeling nagebootst. Een kind moet zelf instemmen met de aanraking, naast toestemming van de ouder of verzorger. De techniek hoort kort, mild en passend bij leeftijd en lichaamsbouw te zijn.

Extra voorzichtigheid is ook nodig bij:

bindweefselaandoeningen;
zeer kwetsbare of papierdunne huid;
hypermobiliteitssyndromen;
een sterk verminderde weerstand;
neurologische aandoeningen;
cognitieve beperkingen;
mensen die pijn of ongemak moeilijk kunnen aangeven.

TCM-visie op veiligheid

Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt Gua Sha gebruikt om de circulatie van Qi en Xue te ondersteunen, meridianen vrij te maken en zogenoemde pathogene factoren zoals Wind, Kou, Hitte of Damp te verdrijven.

Ook binnen dit traditionele systeem hoort de behandeling bij de constitutie en het klachtenpatroon te passen. Een stevige behandeling die bij een relatief sterke cliënt passend lijkt, kan voor iemand met een zogenoemd leegtepatroon te belastend zijn.

Een TCM-behandelaar kan extra terughoudend zijn bij tekenen die traditioneel worden verbonden aan:

Qi-leegte;
Bloedleegte;
Yin-leegte;
een zwakke constitutie;
ernstig verlies van lichaamsvloeistoffen;
uitputting;
herstel na ziekte of bevalling.

Dat kan betekenen dat:

minder druk wordt gebruikt;
geen sterke sha wordt nagestreefd;
een kleinere zone wordt behandeld;
de sessie korter duurt;
alleen zachte strijktechnieken worden toegepast;
behandeling wordt uitgesteld.

TCM-termen zijn een traditioneel interpretatiekader en geen vervanging voor medische diagnoses. Een bleke tong, zwakke pols of donkere sha kan bijvoorbeeld niet zelfstandig aantonen dat iemand een bloedziekte, vaatprobleem of orgaanaandoening heeft.

Sha is geen maatstaf voor een goede behandeling

Een veelgemaakte fout is steeds harder of langer doorgaan totdat er donkere sha verschijnt. Dat is niet nodig en kan onveilig zijn.

De hoeveelheid sha wordt beïnvloed door:

druk;
herhaling;
de hoek van de tool;
de breedte van de schraaprand;
huiddikte;
doorbloeding;
vaatkwetsbaarheid;
leeftijd;
medicatie;
eerder letsel.

Donkere sha betekent daarom niet automatisch dat er meer blokkades of afvalstoffen aanwezig zijn. Geen sha betekent evenmin dat de behandeling niet heeft gewerkt.

De gekozen behandeldosis moet passen bij het doel en bij de cliënt. De therapeut behandelt niet om een zo spectaculair mogelijke huidreactie te produceren.

Mogelijke bijwerkingen van Gua Sha

Verwachte, tijdelijke reacties kunnen zijn:

roodheid;
warmte;
lichte gevoeligheid;
petechiën of kleine oppervlakkige bloeduitstortingen;
een beurs gevoel;
tijdelijke vermoeidheid;
lichte stijfheid.

Deze reacties horen geleidelijk af te nemen.

Mogelijke ongewenste reacties zijn:

hevige of toenemende pijn;
grote hematomen;
blaren;
schaafwonden;
kapotte huid;
langdurige gevoelloosheid;
zenuwirritatie;
duizeligheid of flauwvallen;
infectie;
een allergische huidreactie op olie of reinigingsmiddel;
verergering van een bestaand letsel.

Krachtige handmatige behandelvormen kunnen in zeldzame gevallen ernstige schade veroorzaken, vooral bij kwetsbare personen of behandeling van risicovolle anatomische zones.

Stopcriteria tijdens de behandeling

Stop onmiddellijk bij:

scherpe of stekende pijn;
brandende pijn;
elektrische pijnscheuten;
tintelingen;
gevoelloosheid;
plotseling krachtsverlies;
misselijkheid;
duizeligheid;
bleek of klam worden;
flauwvallen;
benauwdheid;
hartkloppingen of pijn op de borst;
snel toenemende zwelling;
blaarvorming;
open of bloedende huid.

Een cliënt mag op ieder moment vragen om minder druk, een andere houding of beëindiging van de behandeling. Pijn verdragen is geen voorwaarde voor een effectieve behandeling.

Wat te doen bij duizeligheid of flauwvallen

Stop de behandeling en zorg dat de cliënt niet kan vallen. Laat iemand rustig liggen of zitten in een veilige houding en zorg voor frisse lucht en voldoende ruimte.

Controleer of de cliënt goed reageert en normaal ademt. Laat iemand niet direct weer opstaan. Schakel medische hulp in wanneer:

het herstel niet snel en volledig optreedt;
de cliënt daadwerkelijk bewusteloos is geweest;
er pijn op de borst of benauwdheid bestaat;
er sprake is van neurologische klachten;
de situatie niet vertrouwd voelt.

Hygiëne en infectiepreventie

Een Gua-Sha-tool komt intensief in contact met de huid, olie en mogelijk microscopisch kleine hoeveelheden bloed of wondvocht. Alleen zichtbaar afvegen is daarom onvoldoende.

Voor iedere behandeling

Was of desinfecteer de handen.
Controleer de huid.
Controleer de tool op barsten, splinters, scherpe randen en beschadigingen.
Gebruik schoon linnengoed.
Bereid alleen de benodigde hoeveelheid olie voor.
Voorkom dat de opening van een oliefles wordt aangeraakt met gebruikte handen of tools.

Na iedere behandeling

Verwijder eerst zichtbaar vuil en olie.
Reinig de tool volgens het materiaalvoorschrift.
Desinfecteer een herbruikbare, niet-poreuze tool met een geschikt en materiaalcompatibel middel.
Houd de voorgeschreven contacttijd van het desinfectiemiddel aan.
Laat de tool schoon en droog bewaren.
Reinig het werkvlak en alle aangeraakte oppervlakken.
Was of desinfecteer opnieuw de handen.

Reiniging en desinfectie zijn niet hetzelfde. Reiniging verwijdert olie en organisch materiaal; desinfectie vermindert aanwezige micro-organismen. Professionele richtlijnen adviseren gedeelde hulpmiddelen die de huid raken tussen cliënten te reinigen en te desinfecteren volgens het gebruiksvoorschrift en met aandacht voor materiaalcompatibiliteit.

Poreuze en beschadigde tools

Een poreuze, gebarsten, afgebladderde of niet goed te reinigen tool wordt niet tussen verschillende cliënten gedeeld. Beschadigingen kunnen micro-organismen vasthouden en de huid openhalen.

Natuursteen, hout, hoorn, metaal en kunststof verdragen niet allemaal dezelfde reinigingsmiddelen. Volg daarom altijd het onderhoudsvoorschrift van de leverancier.

Ook een materiaal waaraan natuurlijke antimicrobiële eigenschappen worden toegeschreven, zoals koper of messing, moet na iedere cliënt volgens een geschikt protocol worden gereinigd. Materiaaleigenschappen vervangen geen hygiëne.

Handschoenen

Handschoenen zijn nodig wanneer contact met bloed, wondvocht, niet-intacte huid of mogelijk besmettelijk materiaal kan plaatsvinden. Handschoenen vervangen handhygiëne, reiniging en desinfectie niet.

Wanneer tijdens de behandeling huidbeschadiging ontstaat:

stop de behandeling;
voorkom verder contact met het gebied;
trek geschikte handschoenen aan;
verzorg de huid volgens het geldende protocol;
reinig en desinfecteer besmette materialen en oppervlakken;
gebruik de tool niet opnieuw voordat deze correct is verwerkt.

Veilig gebruik van olie en balsem

Een massageproduct vermindert wrijving, maar voorkomt geen schade door te veel druk. Gebruik een middel dat past bij de huid en controleer vooraf op allergieën of overgevoeligheid.

Gebruik geen sterk verwarmende of verkoelende balsem:

op beschadigde huid;
rond ogen of slijmvliezen;
bij bekende overgevoeligheid;
wanneer de cliënt minder gevoel heeft;
onder een afsluitende laag zonder productkennis;
om pijnsignalen tijdens een intensieve behandeling te maskeren.

Een verdovende crème is ongeschikt om harder te kunnen schrapen. Pijn en gevoeligheid leveren belangrijke informatie over de belastbaarheid van het weefsel.

Veilige techniek

Voor een veilige lichaamsbehandeling:

begin met lichte druk;
verhoog alleen wanneer de reactie dat toelaat;
houd de tool voldoende vlak;
gebruik een gladde, afgeronde rand;
werk gecontroleerd en niet gehaast;
ondersteun losse huid zo nodig met de andere hand;
vermijd eindeloos herhalen op één klein gebied;
controleer tussendoor de huid;
vraag regelmatig wat de cliënt voelt;
stop voordat het weefsel overbelast raakt.

Een kleinere of dunnere rand concentreert de druk sterker dan een brede rand. Ook een zware metalen tool kan met weinig handkracht al veel druk geven. Het materiaal bepaalt dus niet zelfstandig hoe mild of intensief de behandeling is.

Veiligheid bij zelfbehandeling

Bij zelfbehandeling is het zicht op sommige zones beperkt en wordt druk gemakkelijk onderschat. Begin daarom met een goed bereikbare plek en werk kort en licht.

Veilige uitgangspunten zijn:

behandel alleen gezonde, zichtbare huid;
gebruik voldoende glijmiddel;
controleer de tool voor gebruik;
begin met enkele rustige strijkingen;
werk niet door scherpe pijn heen;
behandel geen onbekende zwelling;
werk niet zwaar op de hals, knieholte, lies of oksel;
probeer geen vermoedelijke trombose, infectie of acuut letsel zelf te behandelen;
schraap niet dagelijks hard op dezelfde plek;
wacht bij duidelijke sha totdat de huid is hersteld.

Intake vóór een professionele behandeling

Een goede behandelaar vraagt vóór de behandeling onder andere naar:

de hulpvraag en duur van de klachten;
recente valpartijen, operaties en letsels;
huidproblemen en allergieën;
koorts of infecties;
medicijngebruik;
bloedverdunners;
stollingsproblemen;
zwangerschap;
diabetes en verminderd gevoel;
hart- en vaatziekten;
kanker en actuele behandelingen;
osteoporose;
onverklaarde zwelling;
eerdere reacties op Gua Sha, cupping of massage.

De intake wordt bij vervolgafspraken bijgewerkt. Gezondheid, zwangerschap, medicatie en behandeltrajecten kunnen immers veranderen.

Wanneer is medische hulp nodig?

Neem contact op met een arts bij:

toenemende pijn;
forse of snel groeiende zwelling;
blaren of uitgebreide huidbeschadiging;
tekenen van infectie;
grote spontane bloeduitstortingen;
onverklaarde bloedingen;
aanhoudende gevoelloosheid;
krachtsverlies;
een reactie die niet geleidelijk verbetert;
een nieuwe, onbekende zwelling.

Zoek met spoed medische hulp bij:

benauwdheid;
pijn of druk op de borst;
ophoesten van bloed;
plotselinge uitvalsverschijnselen;
problemen met spreken;
een scheef gezicht;
flauwvallen zonder snel en volledig herstel;
een rood, warm, pijnlijk en gezwollen been in combinatie met ademhalingsklachten.

Gua Sha behandelt geen spoedsituatie en vervangt geen medische diagnostiek.

Veelgestelde vragen over Gua Sha contra-indicaties

Mag Gua Sha bij bloedverdunners?

Niet zonder meer. Vooral intensieve Gua Sha kan grotere bloeduitstortingen veroorzaken. Overleg bij twijfel met arts, apotheker of antistollingsdienst en pas geen medicatie aan voor een behandeling.

Mag Gua Sha over spataderen?

Niet rechtstreeks en niet met sterke druk. Bij een rode, warme, harde of pijnlijke ader wordt niet behandeld en is medische beoordeling verstandig.

Mag Gua Sha tijdens de zwangerschap?

Een zachte aangepaste behandeling kan bij een gezonde zwangerschap soms mogelijk zijn. Intensieve behandeling van buik, onderrug en traditioneel gevoelige punten vraagt specifieke deskundigheid en passende afstemming.

Mag je Gua Sha toepassen bij kanker?

Kanker is niet automatisch een verbod op alle massage, maar intensieve Gua Sha vereist individuele beoordeling. Behandeling, bloedwaarden, botkwaliteit, operaties, bestraalde huid en lymfeklieren kunnen het risico veranderen.

Mag Gua Sha bij eczeem of psoriasis?

Niet over een actieve, kapotte, nattende, ontstoken of geïnfecteerde plek. Op rustige, intacte huid kan soms aangepast worden gewerkt, afhankelijk van de gevoeligheid en eventuele medicatie.

Is een blauwe plek na Gua Sha normaal?

Kleine puntvormige verkleuringen kunnen bij intensieve Gua Sha ontstaan. Een zeer groot hematoom, toenemende pijn, forse zwelling of spontane blauwe plekken buiten de behandelde zone zijn geen reactie om te negeren.

Mag Gua Sha pijn doen?

Een stevige of gevoelige prikkel kan voorkomen, maar scherpe, brandende of elektrische pijn is een stopsignaal. De cliënt hoeft geen hevige pijn te verdragen om resultaat te bereiken.

Kan Gua Sha zenuwen beschadigen?

Te veel druk op een oppervlakkige zenuw kan irritatie veroorzaken. Tintelingen, elektrische pijn, gevoelloosheid of krachtsverlies zijn redenen om onmiddellijk te stoppen.

Samenvatting: wanneer geen Gua Sha?

Gua Sha wordt niet toegepast op open of geïnfecteerde huid, acute hematomen, vermoedelijke breuken, acute weefselscheuren, een rood en gezwollen gebied of een vermoedelijke trombose. Bij bloedverdunners, stollingsproblemen, zwangerschap, kankerbehandeling, diabetescomplicaties, ernstige osteoporose, recente operaties en complexe medische aandoeningen is overleg of sterke aanpassing nodig.

Een veilige behandeling draait niet om het produceren van zo veel mogelijk sha. Druk, techniek en frequentie worden afgestemd op de individuele cliënt. De huid blijft intact, kwetsbare anatomische gebieden worden beschermd en iedere behandeling kan direct worden gestopt.

About Yvet

Yvet

Yvet is masseuse en medeoprichter van Massage Fabriek. Je kan hier meer lezen.

Veiligheid en contra-indicaties bij lichaams-Gua-Sha