Gua Sha versus IASTM

Wat is het verschil tussen Gua Sha en IASTM? Bij beide methoden wordt een glad instrument over de huid bewogen. De gebruikte tools, bewegingen en lichaamszones kunnen sterk op elkaar lijken. Toch zijn Gua Sha en IASTM geen synoniemen.

Gua Sha komt voort uit Oost- en Zuidoost-Aziatische behandeltradities. Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt de methode onder meer uitgelegd aan de hand van Qi, Xue, meridianen, collateralen en stagnatie.

IASTM staat voor Instrument Assisted Soft Tissue Mobilization. Moderne IASTM-methoden worden voornamelijk toegepast binnen fysiotherapie, sportrevalidatie en andere musculoskeletale behandelcontexten. Daar worden doelen eerder beschreven in termen van pijn, bewegingsuitslag, functie, belastbaarheid en herstel.

De handeling alleen vertelt dus nog niet welke methode wordt uitgevoerd. De achtergrond, onderzoekswijze, gekozen lichaamszone, dosering, communicatie en plaats binnen het behandelplan bepalen of er sprake is van Gua Sha, IASTM of een andere vorm van instrumenteel lichaamswerk.

Kort antwoord: wat is het belangrijkste verschil?

Bij traditionele Gua Sha worden behandeling en puntkeuze vaak gebaseerd op een TCM-patroon en meridiaanverloop. Het ontstaan van tijdelijke rode of paarse puntjes, oftewel sha, kan bewust onderdeel zijn van de methode.

Bij IASTM staat meestal een functionele hulpvraag centraal. Denk aan het tijdelijk beïnvloeden van pijn, bewegingscomfort of bewegingsuitslag als onderdeel van een breder revalidatieplan. Een sterke verkleuring is bij moderne IASTM geen noodzakelijk behandeldoel.

Beide methoden:

• gebruiken een instrument op de huid;
• vragen om een goede werkhoek en drukdosering;
• kunnen met een olie of crème worden uitgevoerd;
• kunnen tijdelijke roodheid of gevoeligheid veroorzaken;
• worden toegepast op spieren en andere zachte weefsels;
• kunnen worden gecombineerd met manuele technieken;
• vragen om kennis van anatomie en contra-indicaties;
• horen niet onnodig pijnlijk of beschadigend te zijn.

Gua Sha en IASTM vergelijken

Wat betekent Gua Sha?

Het Chinese karakter Gua, 刮, betekent onder andere schrapen, strijken of wrijven. Sha, 痧, verwijst binnen de traditionele methode naar de kenmerkende rood-paarse huidreactie die bij lichaams-Gua Sha kan ontstaan.

Medisch gezien bestaat zichtbare sha uit kleine hoeveelheden bloed die vanuit oppervlakkige haarvaatjes in of onder de huid terechtkomen. Hierdoor kunnen petechiën en grotere ecchymosen zichtbaar worden.

Sha is niet hetzelfde als een afvalstof die door de huid naar buiten komt. Ook kun je aan de kleur niet betrouwbaar aflezen welk orgaan ziek is, hoeveel toxines aanwezig zijn of hoe ernstig een blokkade zou zijn.

Hoeveel sha verschijnt, wordt onder andere beïnvloed door:

• druk;
• aantal herhalingen;
• snelheid;
• werkhoek;
• vorm en dikte van de werkzijde;
• huiddikte;
• leeftijd;
• lokale doorbloeding;
• vaatkwetsbaarheid;
• temperatuur;
• medicijngebruik;
• persoonlijke gevoeligheid.

Een sterke verkleuring is daarom geen automatische maat voor de kwaliteit of effectiviteit van de behandeling.

Gua Sha binnen de TCM-visie

Binnen de TCM wordt gezondheid beschreven als een dynamische samenhang tussen onder meer Qi, Xue, Jingye, Yin, Yang, organen en meridiaansystemen.

Gua Sha wordt traditioneel gebruikt om het lichaamsoppervlak te behandelen en de beweging binnen de jingluo, de meridianen en collateralen, te beïnvloeden.

Traditionele behandeldoelen kunnen worden omschreven als:

• het bewegen van Qi;
• het bewegen van Xue;
• het vrijmaken van stagnatie;
• het openen of reguleren van meridianen;
• het verdrijven van Wind;
• het verdrijven van Kou;
• het transformeren van Damp;
• het reguleren van Hitte;
• het harmoniseren van de oppervlakkige lichaamslaag.

Dit zijn traditionele begrippen. Ze zijn niet één op één te vertalen naar moderne anatomische structuren of fysiologische processen.

Qi-stagnatie en Gua Sha

Qi-stagnatie wordt binnen de TCM geassocieerd met een gevoel van spanning, verplaatsende klachten, druk, frustratie of een gevoel dat iets niet vrij beweegt.

De behandelaar kan kiezen voor ritmische Gua-Sha-banen langs een betrokken meridiaan. Daarbij kan de nadruk liggen op vloeiende beweging en een gelijkmatig tempo.

Het doel is binnen dit kader niet alleen het plaatselijke weefsel behandelen, maar ook de traditionele circulatie binnen het meridiaansysteem reguleren.

Bloedstase en Gua Sha

Bloedstase, oftewel Xue Yu, wordt binnen de TCM onder andere gekoppeld aan vaste, plaatselijke en hardnekkige gevoeligheid.

Gua Sha wordt dan traditioneel ingezet om Xue te bewegen en stagnatie te beïnvloeden. Een behandelaar kan lokale zones combineren met meridiaanbanen en geselecteerde acupunctuurpunten.

Een TCM-duiding van Bloedstase is geen medische diagnose van een bloedstolsel. Gebruik Gua Sha niet op een vermoedelijke trombose, verse bloeduitstorting of onverklaarde rode en warme zwelling.

Wind, Kou en Damp

Bij een traditioneel patroon met Wind, Kou of Damp kan Gua Sha worden gecombineerd met een gekozen olie, massage, acupressuur of eventueel moxa.

• Wind wordt binnen TCM vaak gekoppeld aan verandering en klachten aan de oppervlakte.
• Kou wordt geassocieerd met samentrekking en vertraging.
• Damp wordt geassocieerd met zwaarte, volheid en traagheid.

De keuze voor druk, snelheid, richting en behandelmedium wordt traditioneel aan het patroon aangepast. Een verwarmend product past niet automatisch bij iedere stijve of pijnlijke zone.

Leegte en Overmaat

Binnen TCM wordt ook onderscheid gemaakt tussen Leegte en Overmaat.

Bij een Overmaatpatroon kan traditioneel voor een meer reducerende techniek worden gekozen. Bij Leegte, grote vermoeidheid, ouderdom of gevoeligheid past eerder een milde en rustig opgebouwde behandeling.

Een sterke huidreactie mag bij een kwetsbare cliënt niet worden afgedwongen. De constitutie en herstelcapaciteit wegen mee in de dosering.

Gua Sha en de meridianen

Bij lichaams-Gua Sha kan langs verschillende meridiaantrajecten worden gewerkt. Op de rug zijn bijvoorbeeld de Blaasmeridiaan en het gebied naast de Du Mai belangrijk binnen veel traditionele behandelopbouwen. Op armen en benen kunnen zowel Yin- als Yangmeridianen worden gevolgd.

De behandelrichting hangt af van:

• het betrokken traject;
• de lichaamszone;
• de gekozen techniek;
• een tonifiërende of reducerende benadering;
• lokale gevoeligheid;
• de TCM-diagnose;
• scholing en behandelmethode.

Er bestaat dus niet één universele regel dat Gua Sha altijd “naar het hart”, altijd naar beneden of altijd met de meridiaanstroom mee moet worden uitgevoerd.

Binnen veel traditionele lichaamsprotocollen wordt wel hoofdzakelijk in één richting en in overzichtelijke banen gewerkt.

Wat is IASTM?

IASTM is een verzamelnaam voor behandelmethoden waarbij een instrument wordt gebruikt om zachte weefsels te onderzoeken en te behandelen.

Moderne IASTM wordt onder andere toegepast door:

• fysiotherapeuten;
• sporttherapeuten;
• athletic trainers;
• manueel therapeuten;
• chiropractors;
• massageprofessionals met aanvullende scholing.

Het instrument vervangt de handen niet volledig. Het biedt een ander contactoppervlak en kan de behandelaar helpen om druk en beweging op een ergonomische manier over te brengen.

IASTM wordt meestal niet als op zichzelf staande totaalbehandeling gebruikt. Het kan deel uitmaken van een programma met:

• uitleg en advies;
• bewegingstesten;
• mobilisaties;
• krachttraining;
• rekoefeningen;
• motorische controle;
• opbouw van belastbaarheid;
• sportspecifieke training.

Waar komt IASTM vandaan?

Het gebruik van instrumenten voor lichaamsbehandeling is niet nieuw. Verschillende culturen kennen historische vormen van schrapen, wrijven en drukgeven met steen, hoorn, metaal en andere materialen.

De huidige term IASTM hoort echter bij moderne therapeutische en revalidatiecontexten. Binnen dit vakgebied zijn verschillende commerciële systemen, opleidingen en toolvormen ontstaan.

De Graston Technique is één specifieke, geregistreerde IASTM-methode. Graston is daarom niet automatisch een andere naam voor alle IASTM en ook niet voor iedere metalen schraper.

Wat probeert IASTM te beïnvloeden?

IASTM wordt in de praktijk onder meer gebruikt bij doelen zoals:

• tijdelijk verminderen van pijn;
• verbeteren van bewegingscomfort;
• vergroten van bewegingsuitslag;
• voorbereiden op oefentherapie;
• begeleiden van herstel na belasting;
• behandelen van een lokale zachte-weefselzone;
• verbeteren van vertrouwen in beweging;
• ondersteunen van sportspecifieke revalidatie.

Niet iedere doelstelling is voor iedere klacht bewezen. De behandeling moet daarom worden gekoppeld aan een meetbare hulpvraag.

Een behandelaar kan bijvoorbeeld vóór en na een korte interventie dezelfde beweging testen. Wanneer er geen relevante verandering optreedt, is het niet vanzelfsprekend dat langer of harder behandelen alsnog nodig is.

Is IASTM een manier om verklevingen af te breken?

IASTM wordt geregeld uitgelegd als een methode om littekenweefsel, fasciale verklevingen of afwijkend collageen mechanisch “af te breken”. Voor zulke letterlijke verklaringen is bij levende mensen geen overtuigend bewijs.

De krachten die tijdens een verdraagbare behandeling worden gebruikt zijn niet vergelijkbaar met het fysiek lossnijden of verwijderen van littekenweefsel.

Een realistischer verklaring is dat instrumenteel lichaamswerk tijdelijk invloed kan hebben op:

• huidprikkeling;
• lokale gevoeligheid;
• pijnmodulatie;
• bewegingsperceptie;
• spiertonus;
• tolerantie voor beweging;
• tijdelijke bewegingsuitslag.

Veranderingen in klachten of beweging kunnen werkelijk worden ervaren zonder dat daarvoor letterlijk fasciale verklevingen zijn “afgebroken”.

Kan een IASTM-tool verklevingen opsporen?

Sommige opleidingen beschrijven het gebruik van een tool als een soort scanner. De behandelaar zou via trilling, stroefheid of geluid precies kunnen voelen waar fascia of littekenweefsel verkleefd is.

Een instrument kan zeker verschillen in huidweerstand, spanning en textuur voelbaar maken. Die sensaties worden alleen ook beïnvloed door:

• hoeveelheid olie;
• haargroei;
• druk en hoek;
• snelheid;
• droge huid;
• botcontouren;
• huidplooien;
• spierspanning;
• vorm van de tool;
• verwachtingen van de behandelaar.

Een hobbel, trilling of schurend geluid is daarom geen betrouwbare zelfstandige diagnose van een fasciale verkleving. Bevindingen met de tool moeten altijd worden gecombineerd met de hulpvraag, observatie, beweging en ander passend onderzoek.

Waarom lijken Gua Sha en IASTM op elkaar?

Op technisch niveau is er duidelijke overlap. Bij beide methoden kan de behandelaar:

• een gladde rand gebruiken;
• olie of crème aanbrengen;
• de tool relatief vlak houden;
• korte of lange banen maken;
• druk en snelheid variëren;
• verschillende werkzijden gebruiken;
• op grote of kleine lichaamszones werken;
• een reactie voor en na de behandeling beoordelen.

Het verschil zit dus niet uitsluitend in de beweging. Dezelfde baan over een bovenbeen kan vanuit een TCM-meridiaanbenadering als Gua Sha worden uitgevoerd of binnen een revalidatieprogramma als IASTM.

Is scraping therapy hetzelfde als Gua Sha?

De Engelse term scraping therapy wordt breed gebruikt. Soms verwijst hij naar Gua Sha, soms naar IASTM en soms naar algemene instrumentele massage.

De term vertelt niet:

• welk theoretisch kader wordt gebruikt;
• of sha bewust wordt opgewekt;
• welke opleiding de behandelaar heeft;
• wat het behandeldoel is;
• hoe sterk wordt gewerkt;
• of oefentherapie onderdeel is van het plan.

Bij professionele communicatie is het daarom beter om de methode nauwkeurig te benoemen en kort uit te leggen wat de cliënt kan verwachten.

Verschil in intake en onderzoek

Intake bij traditionele Gua Sha

Binnen een TCM-behandeling kan de intake bestaan uit vragen en observaties rond:

• aard en verloop van de klacht;
• warmte- en koudebeleving;
• energieniveau;
• slaap;
• spijsvertering;
• emoties;
• tong en pols;
• betrokken meridianen;
• tekenen van Leegte, Overmaat, Hitte, Kou of Damp.

Niet iedere Gua-Sha-behandelaar gebruikt alle onderdelen van een volledige TCM-diagnose. De werkwijze hangt af van scholing en behandelcontext.

Onderzoek bij IASTM

Binnen IASTM ligt de nadruk doorgaans op:

• locatie en aard van klachten;
• bewegingsuitslag;
• pijn tijdens een relevante beweging;
• dagelijkse en sportieve belasting;
• kracht en controle;
• drukgevoeligheid;
• functie;
• doelen van de cliënt;
• mogelijke alarmsignalen.

De uitkomst hoort te bepalen of een passieve techniek werkelijk iets toevoegt aan het behandelplan.

Verschil in behandeldoel

Een Gua-Sha-behandeling kan binnen TCM zijn gericht op het reguleren van een patroon en het behandelen van meridiaantrajecten. De cliënt kan daardoor ook zones behandeld krijgen die niet precies samenvallen met de plaats van de klacht.

IASTM heeft meestal een directer functioneel doel. Bijvoorbeeld het comfortabeler uitvoeren van een bepaalde beweging of het voorbereiden op een actieve oefening.

In de praktijk bestaan hybride vormen. Een massageprofessional kan een Gua Sha schraper lokaal en anatomisch gebruiken zonder een volledige TCM-behandeling uit te voeren. Het is dan belangrijk om daar helder over te zijn.

Verschil in richting

Bij Gua Sha kan de richting traditioneel worden gekoppeld aan meridianen, behandelprincipes en lichaamszones. Vaak worden duidelijke, eenrichtingsbanen gebruikt.

Bij IASTM kan worden gewerkt:

• in de lengterichting van een spier;
• dwars op een lokale structuur;
• in korte strijkingen;
• in verschillende richtingen;
• tijdens of rondom een beweging;
• als voorbereiding op een oefening.

Geen van beide methoden hoort blind een vaste richting te volgen. Anatomie, huidreactie, behandelzone en doel blijven leidend.

Verschil in druk en intensiteit

Zowel Gua Sha als IASTM kan licht of stevig worden uitgevoerd.

Lichte Gua Sha

Lichte Gua Sha kan worden gebruikt voor:

• rustige lichaamsbehandeling;
• gevoelige cliënten;
• oppervlakkige meridiaanbanen;
• zones waar geen sterke sha gewenst is;
• ontspanning;
• behandeling vanuit een tonifiërende benadering.

Traditionele Gua Sha met sha

Bij klassieke lichaams-Gua Sha kan de druk zo worden opgebouwd dat petechiën zichtbaar worden. De verkleuring kan enkele dagen aanwezig blijven.

Ook hierbij is meer niet automatisch beter. Stop wanneer de huidreactie voldoende is of wanneer de cliënt de prikkel niet prettig verdraagt.

Lichte IASTM

Lichte IASTM kan worden gebruikt als korte sensorische prikkel, voorbereiding op beweging of onderdeel van een stapsgewijze revalidatie.

Stevigere IASTM

Een stevigere toepassing kan in bepaalde professionele protocollen voorkomen. Het veroorzaken van kneuzingen is echter geen vereiste om IASTM uit te voeren.

De internationale vakliteratuur wijst erop dat uniforme best-practicerichtlijnen voor IASTM lange tijd ontbraken. Recente expertconsensus probeert duidelijker te maken welke voorzorgsmaatregelen en contra-indicaties belangrijk zijn.

Roodheid, sha en blauwe plekken

Bij beide methoden kan tijdelijke roodheid ontstaan. Roodheid alleen is geen bewijs van schade of effectiviteit.

Bij Gua Sha kan het bewust verschijnen van sha binnen de traditionele methode passen. Bij IASTM is sterke petechiale verkleuring meestal geen noodzakelijk doel.

Maak onderscheid tussen:

• tijdelijke egale roodheid;
• kleine petechiën;
• grotere ecchymosen;
• zwelling;
• schaafachtige irritatie;
• blaren;
• huidbeschadiging.

Blaren, open huid en schaafwonden horen niet bij een zorgvuldig uitgevoerde behandeling.

Verschil in tools

Traditionele Gua Sha schrapers

Een Gua Sha schraper kan gemaakt zijn van:

• jade;
• rozenkwarts;
• Bianstone;
• andere natuursteen;
• buffelhoorn;
• schelp;
• hout;
• keramiek;
• porselein;
• koper;
• messing;
• RVS.

Historisch werden ook alledaagse voorwerpen met een gladde rand gebruikt. Voor professioneel gebruik zijn grip, randafwerking en reinigbaarheid belangrijker dan een decoratief uiterlijk.

IASTM-tools

IASTM-tools zijn vaak gemaakt van RVS. Daarnaast bestaan instrumenten van kunststof, composiet, aluminium, koper en messing.

Veel IASTM-tools hebben:

• meerdere werkzijden;
• holle en bolle contouren;
• een handvat of gripgaten;
• een relatief hoog gewicht;
• korte en lange randen;
• kleine punten voor nauwkeurig contact.

Bekijk de verschillende IASTM-tools bij Massage Fabriek.

Messing als crossovermateriaal

Messing tools kunnen voor zowel Gua Sha als IASTM worden gebruikt. Het materiaal is stevig, duurzaam, zwaar en neemt relatief snel de temperatuur van de omgeving en huid aan.

Voorbeelden zijn de GotSha Drievlak, de GotSha Viervlak en de GotSha IASTM Bar.

De tool bepaalt alleen niet welke behandeling wordt uitgevoerd. Dezelfde messing schraper kan vanuit een TCM-benadering, een massagebenadering of een modern IASTM-protocol worden gebruikt.

Welke rol speelt het gewicht?

Een zwaardere tool kan helpen om contact te maken zonder voortdurend hard met de handen te knijpen. Dat kan ergonomisch prettig zijn voor de behandelaar.

Het gewicht kan ook ongemerkt meer druk veroorzaken. Laat een zware tool daarom niet in het weefsel zakken en gebruik het gewicht niet als bewijs dat de techniek dieper of effectiever werkt.

Bij grotere tools is een goede greep belangrijk. Gebruik voldoende olie om wrijving te beperken, maar niet zoveel dat het instrument uit de hand glijdt.

Welke rol speelt de werkzijde?

Een brede afgeronde zijde verdeelt de druk over een groter oppervlak. Een kleine ronding of smalle rand concentreert dezelfde handkracht op een kleiner gebied.

Daardoor kan een dunne of smalle zijde sneller intens aanvoelen, ook wanneer de behandelaar niet bewust harder drukt.

Kies de werkzijde op basis van:

• lichaamszone;
• diepte en intensiteit;
• grootte van het behandelgebied;
• huidconditie;
• doel van de behandeling;
• ervaring van de behandelaar;
• reactie van de cliënt.

Lees meer in Welke Gua-Sha-vorm past bij het lichaam?.

Glijmiddel bij beide methoden

Bij zowel Gua Sha als IASTM wordt vaak een olie, balsem of crème gebruikt. Het glijmiddel vermindert onnodige wrijving en helpt de tool gelijkmatig bewegen.

Voor lange Gua-Sha-banen is een olie met voldoende glijduur vaak praktisch. Bij IASTM kan soms voor meer grip en een korter glijtraject worden gekozen.

De juiste hoeveelheid laat de tool soepel bewegen zonder dat de behandelaar de controle verliest.

Lees meer in Olie, balsem of crème bij Gua Sha?.

Welke lichaamszones worden behandeld?

Zowel Gua Sha als IASTM wordt toegepast op onder andere:

• rug;
• nek- en schoudergebied;
• boven- en onderarmen;
• handen;
• bovenbenen;
• hamstrings;
• kuiten;
• voeten;
• borst- en heupgebied.

De behandelaar moet rekening houden met onderliggende anatomie. Werk niet stevig over:

• de voorzijde of zijkant van de hals;
• de wervelkolom;
• scherpe botranden;
• de knieholte;
• de oksel;
• oppervlakkige zenuwzones;
• zichtbare spataderen;
• een rood en gezwollen gebied.

Gua Sha en IASTM rond littekens

IASTM wordt regelmatig toegepast rond littekens. Ook Gua-Sha-tools kunnen worden gebruikt voor lichte massage van een volledig gesloten en hersteld litteken.

Behandel geen:

• verse operatiewond;
• open huid;
• ontstoken litteken;
• warm en gezwollen gebied;
• wond met vocht of korstvorming;
• litteken waarvoor de chirurg nog beperkingen heeft opgelegd.

Beweringen dat een tool littekenweefsel letterlijk afbreekt zijn te stellig. Een rustige behandeling kan gericht zijn op tolerantie voor aanraking en beweging, maar de reactie verschilt per litteken en persoon.

Gua Sha, IASTM en oefentherapie

Een belangrijk verschil is dat IASTM meestal binnen een actief revalidatieplan wordt geplaatst. De behandeling kan worden gevolgd door oefeningen waarmee het tijdelijke bewegingsverschil wordt gebruikt.

Een mogelijke opbouw is:

1. Kies een relevante beweging.
2. Meet of observeer de uitgangssituatie.
3. Pas een korte IASTM-interventie toe.
4. Test dezelfde beweging opnieuw.
5. Voeg een passende oefening toe.
6. Evalueer later de belastbaarheid.

Gua Sha kan eveneens met beweging worden gecombineerd. Binnen een TCM-behandeling kan daarnaast worden gewerkt met ademhaling, meridianen en acupressuur.

Bij terugkerende klachten zijn kracht, belastbaarheid, dagelijkse beweging en herstel vaak belangrijker dan een lange reeks uitsluitend passieve behandelingen.

Kun je Gua Sha en IASTM combineren?

Dat kan, maar het is meestal niet nodig om beide technieken stevig op dezelfde zone toe te passen. De mechanische prikkel overlapt namelijk sterk.

Een professional kan bijvoorbeeld:

• Gua Sha gebruiken voor een traditionele meridiaanbehandeling;
• IASTM gebruiken voor een afgebakend functioneel doel;
• verschillende zones vanuit verschillende kaders behandelen;
• één methode licht en de andere als hoofdmethode toepassen.

Leg vooraf uit welke benadering wordt gebruikt. Anders kan de cliënt denken dat TCM-meridiaanwerk, fasciaonderzoek en revalidatie hetzelfde verklaringsmodel zijn.

Welke opleiding hoort erbij?

Het bezit van een tool maakt iemand nog niet bekwaam in de methode.

Voor professionele Gua Sha zijn onder andere belangrijk:

• kennis van de TCM-achtergrond;
• kennis van meridianen en punten;
• patroonherkenning;
• werkhoek en drukdosering;
• interpretatie van sha;
• hygiëne;
• contra-indicaties.

Voor professionele IASTM zijn onder andere belangrijk:

• functionele anatomie;
• musculoskeletaal onderzoek;
• belastbaarheidsprincipes;
• pijneducatie;
• dosering;
• integratie met beweging en oefentherapie;
• contra-indicaties;
• evaluatie van het behandelresultaat.

De bevoegdheden van de behandelaar blijven afhankelijk van opleiding, beroep, verzekering en toepasselijke beroepsregels.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Pas geen stevige Gua Sha of IASTM toe op:

• open of geïnfecteerde huid;
• actieve huidontsteking;
• verse brandwonden;
• acute traumatische schade;
• recente botbreuken;
• verse hematomen;
• onverklaarde zwelling;
• vermoedelijke trombose;
• een gebied met actieve bloeding;
• sterk verminderde gevoeligheid;
• een vermoedelijke ernstige onderliggende aandoening.

Extra voorzichtigheid is nodig bij:

• antistollingsmedicatie;
• stollingsstoornissen;
• diabetes met sensibiliteitsverlies;
• kwetsbare of zeer dunne huid;
• zwangerschap;
• ernstige vaatproblemen;
• actieve kanker in het behandelgebied;
• recente operaties;
• systemische infectie of koorts.

Niet iedere genoemde situatie is altijd een absolute contra-indicatie. De ernst, lichaamszone, medische context en bevoegdheid van de behandelaar zijn bepalend.

Recente internationale expertconsensus over IASTM benadrukt het belang van voorzorgsmaatregelen, contra-indicaties, klinisch redeneren en een veilige dosering.

Mogelijke reacties na de behandeling

Na Gua Sha of IASTM kunnen tijdelijk optreden:

• roodheid;
• warmte;
• gevoeligheid;
• lichte napijn;
• petechiën;
• blauwe verkleuring;
• vermoeid of ontspannen gevoel;
• tijdelijk veranderde bewegingsbeleving.

Stop en beoordeel de situatie opnieuw bij:

• scherpe of elektrische pijn;
• toenemende zwelling;
• gevoelloosheid;
• krachtverlies;
• blaarvorming;
• open huid;
• ernstige of toenemende pijn;
• duizeligheid of flauwvallen;
• tekenen van een allergische reactie.

Behandel een duidelijk verkleurde of gevoelige zone niet opnieuw intensief voordat de huid is hersteld.

Wat zegt onderzoek over Gua Sha?

Onderzoek naar Gua Sha is beperkt en bestaat vaak uit kleine studies. Een pilotonderzoek bij elf gezonde deelnemers vond een tijdelijke verhoging van de oppervlakkige microcirculatie in het behandelde gebied. Dit kleine onderzoek bewijst niet dat Gua Sha aandoeningen behandelt of afvalstoffen afvoert.

Kleine klinische onderzoeken bij nek- en lage-rugpijn rapporteerden kortetermijnverbeteringen. De omvang van de studies, controlegroepen en beperkte follow-up maken terughoudendheid bij algemene conclusies noodzakelijk.

Wat zegt onderzoek over IASTM?

De onderzoeksbasis voor IASTM groeit, maar protocollen verschillen in tool, druk, duur, lichaamszone, aantal sessies en aanvullende oefeningen.

Een meta-analyse uit 2025 vond een vermindering van zelfgerapporteerde pijn met matige zekerheid en verbetering van functie met lage zekerheid. Een andere review vond aanwijzingen voor verbetering van bewegingsuitslag, maar ook hier verschilden de onderzochte populaties en protocollen.

Een meta-analyse uit 2026 rapporteerde mogelijke verbeteringen in pijn, functie en bewegingsuitslag bij musculoskeletale aandoeningen. De resultaten betekenen niet dat iedere IASTM-techniek voor iedere klacht effectief is of dat voorgestelde mechanismen zoals het afbreken van verklevingen daarmee zijn bewezen.

Oudere reviews waren terughoudender en wezen op een kleine en heterogene onderzoeksbasis. Dit verschil laat zien dat het bewijs zich ontwikkelt, maar dat conclusies afhankelijk blijven van studieopzet en onderzochte toepassing.

Wat is beter: Gua Sha of IASTM?

Geen van beide methoden is in het algemeen beter. De keuze hangt af van:

• hulpvraag;
• voorkeur van de cliënt;
• theoretisch kader;
• scholing van de behandelaar;
• gewenste huidreactie;
• behandelzone;
• functioneel doel;
• plaats binnen een breder behandelplan;
• contra-indicaties;
• mogelijkheid om het resultaat te evalueren.

Kies eerder voor een traditionele Gua-Sha-benadering wanneer meridianen, TCM-patroondifferentiatie en klassieke Gua-Sha-technieken centraal staan.

Kies eerder voor IASTM wanneer een concreet functioneel doel, bewegingstest en integratie met actieve revalidatie centraal staan.

Een combinatie is mogelijk, maar noem de methoden niet willekeurig door elkaar.

Keuzechecklist voor cliënten

Vraag vóór een behandeling:

1. Welke methode wordt uitgevoerd?
2. Vanuit welk theoretisch kader werkt de behandelaar?
3. Is het doel ontspanning, TCM-behandeling of revalidatie?
4. Is het ontstaan van sha een bewust onderdeel?
5. Welke reactie kan ik achteraf verwachten?
6. Welke opleiding heeft de behandelaar?
7. Wordt de voortgang geëvalueerd?
8. Krijg ik ook advies over beweging en belasting?
9. Zijn mijn medicatie en gezondheidssituatie besproken?
10. Hoe lang moet de huid herstellen?

Keuzechecklist voor professionals

Vraag jezelf af:

1. Voer ik Gua Sha, IASTM of een hybride massagevorm uit?
2. Kan ik dit helder aan de cliënt uitleggen?
3. Wat is het concrete behandeldoel?
4. Welke informatie gebruik ik om de behandelzone te kiezen?
5. Is de tool geschikt voor de lichaamscontour?
6. Hoe doseer ik druk, hoek, snelheid en herhalingen?
7. Is zichtbare sha wenselijk of juist niet?
8. Welke uitkomst meet of observeer ik?
9. Heeft een aanvullende oefening meerwaarde?
10. Welke contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen gelden?
11. Kan de tool passend worden gereinigd?
12. Is mijn uitleg vrij van onbewezen mechanistische claims?

Veelgestelde vragen

Is IASTM moderne Gua Sha?

IASTM gebruikt vergelijkbare instrumentele bewegingen, maar heeft een ander hedendaags theoretisch en professioneel kader. Het is daarom te eenvoudig om IASTM alleen “moderne Gua Sha” te noemen.

Is Gua Sha hetzelfde als scraping therapy?

Scraping therapy is een brede Engelse term. Deze kan verwijzen naar Gua Sha, IASTM of andere instrumentele massagetechnieken. Vraag altijd welke methode en welk kader daadwerkelijk worden gebruikt.

Kun je een Gua Sha schraper voor IASTM gebruiken?

Technisch kan een goed afgewerkte tool voor beide benaderingen worden gebruikt. De uitvoering, scholing en het behandelplan bepalen de methode. De tool moet veilig vast te houden en passend te reinigen zijn.

Kun je een IASTM-tool voor Gua Sha gebruiken?

Ja, een RVS of messing instrument kan worden gebruikt voor Gua-Sha-technieken. Het materiaal maakt de behandeling niet automatisch tot IASTM.

Moeten bij IASTM blauwe plekken ontstaan?

Nee. Sterke blauwe verkleuring is geen noodzakelijk doel van IASTM. Tijdelijke roodheid kan ontstaan, maar huidbeschadiging is geen bewijs van een geslaagde behandeling.

Moet bij Gua Sha altijd sha verschijnen?

Nee. Niet iedere Gua-Sha-techniek of cliënt geeft zichtbare sha. Bij lichte, cosmetische of gevoelige toepassingen kan weinig of geen verkleuring ontstaan.

Kan een tool fascia voelen?

Een tool kan verschillen in glijweerstand en textuur voelbaar maken. Daarmee kan niet betrouwbaar worden vastgesteld dat er op een specifieke plaats een fasciale verkleving aanwezig is.

Breekt IASTM littekenweefsel af?

Daar is geen overtuigend menselijk bewijs voor. De behandeling kan aanraking, beweging en gevoeligheid rond een volledig hersteld litteken beïnvloeden, maar dit is iets anders dan littekenweefsel letterlijk afbreken.

Wat werkt beter bij sporters?

Dat hangt af van het doel. Bij een sporter met een functionele revalidatievraag past IASTM vaak logischer binnen een programma met kracht en beweging. Een sporter kan ook Gua Sha ontvangen wanneer bewust voor een traditionele of herstelgerichte behandeling wordt gekozen.

Welke methode is pijnlijker?

Beide methoden kunnen licht of stevig worden uitgevoerd. De naam van de methode bepaalt niet hoeveel pijn ontstaat. Druk, werkhoek, snelheid, toolrand, lichaamszone en persoonlijke gevoeligheid zijn belangrijker.

Welke methode heeft het meeste wetenschappelijke bewijs?

Voor IASTM verschijnen steeds meer onderzoeken en meta-analyses, maar de zekerheid verschilt per uitkomst. Het onderzoek naar traditionele Gua Sha is kleiner en heterogener. Voor geen van beide geldt dat iedere toepassing of verklaring overtuigend is bewezen.

Conclusie

Bij Gua Sha versus IASTM zijn zowel duidelijke overeenkomsten als fundamentele verschillen aanwezig. Beide methoden gebruiken een instrument om druk en beweging op de huid en zachte weefsels over te brengen. De gebruikte tools en strijkbewegingen kunnen vrijwel identiek lijken.

Gua Sha heeft echter een historische en theoretische basis in Oost- en Zuidoost-Aziatische behandeltradities. Binnen TCM wordt gewerkt met begrippen als Qi, Xue, meridianen, Wind, Kou, Damp en stagnatie. Het ontstaan van sha kan bewust onderdeel zijn van een traditionele lichaamsbehandeling.

IASTM is een moderne verzamelnaam binnen revalidatie en sport. De methode wordt doorgaans gekoppeld aan functie, bewegingsonderzoek, belastbaarheid en oefentherapie. Sterke verkleuring is daarbij geen noodzakelijk doel.

Geen van beide methoden hoort te worden beoordeeld op hoeveel pijn, roodheid of blauwe plekken ontstaan. Een goede behandeling heeft een duidelijk doel, wordt zorgvuldig gedoseerd en houdt rekening met huidreactie, gezondheid, herstel en voorkeur van de cliënt.

De tool is uiteindelijk slechts het instrument. De behandelaar, het theoretische kader, de techniek en de evaluatie bepalen welke methode daadwerkelijk wordt uitgevoerd.

Bekijk de verschillende Gua-Sha-materialen, lees Welke Gua-Sha-vorm past bij het lichaam? of ga verder naar de complete gids over Gua Sha voor het lichaam.

Bronnen en verdere verdieping

• Nielsen A. et al. The effect of Gua Sha treatment on the microcirculation of surface tissue.
• Braun M. et al. Effectiveness of traditional Chinese Gua Sha therapy in patients with chronic neck pain.
• Lee M.S. et al. Using Guasha to treat musculoskeletal pain: a systematic review.
• Cheatham S.W. et al. The efficacy of instrument assisted soft tissue mobilization.
• Cheatham S.W. et al. Instrument Assisted Soft-Tissue Mobilization: a commentary on clinical practice guidelines.
• Cheatham S.W. et al. International Expert Consensus on Instrument-Assisted Soft-Tissue Mobilization precautions and contraindications.
• Tang S. et al. The effectiveness of instrument-assisted soft tissue mobilization on pain and function.

De uitleg over Qi, Xue, meridianen, Wind, Kou, Damp en Bloedstase beschrijft het traditionele TCM-model. Deze informatie is bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen medische diagnose, behandeling of persoonlijk advies.

Yvet

Yvet

Yvet is masseuse en medeoprichter van Massage Fabriek. Je kan hier meer lezen.